“Mensen kunnen niet omgaan met de eindeloze nieuwsstroom”

De Correspondent kreeg in de beginfase veel sollicitatiebrieven. Het Duitse zusje, Perspective Daily, niet. Het was moeilijk om journalisten te vinden die het idee van constructieve journalistiek begrepen. Maar na twee jaar zijn ze nog op de markt, met een 25-koppig team. Wij reisden naar Münster voor een interview met medeoprichter Han Langeslag.

Han Langeslag (1983) heeft samen Maren Urner (1984) het Duitse Perspective Daily opgericht. De artikelen op de door leden gefinancierde site, gaan over wereldwijde ontwikkelingen en mogelijke oplossingen. Beide oprichters hebben een achtergrond in neurowetenschappen en psychologie.

“Leuk dat je er bent”, verwelkomt Langeslag. Het jonge team huisvest in een pand op een bedrijventerrein. Voor de voordeur en in de gang staan tientallen fietsen. De schoenen rusten in een schoenenrek in de gang; een Duitse gewoonte.

“Ik moet even wennen aan praten in het Nederlands”, verontschuldigt Langeslag zich. Hij is Nederlands, maar woont inmiddels meer dan vier jaar bij onze oosterburen. Samen met de Duitse medeoprichtster Maren Urner studeerde en promoveerde hij in Nederland en Engeland, voordat ze de sprong in het diepe waagden. Langeslag heeft promotieonderzoek gedaan in neurowetenschappen.

Ze hadden geen goed netwerk in de Duitse mediawereld. Maar ze hadden een droom: schrijven over ontwikkelingen in de wereld, en over mogelijke oplossingen voor problemen. Ze willen nieuwe perspectieven tonen en daardoor begrip kweken, op een door leden gefinancierde website.

Als neurowetenschappers zien ze het belang ervan; mensen voelen zich hopeloos door al het negatieve nieuws. Het leidt tot een vertekend wereldbeeld. En we kunnen niet omgaan met de eindeloze stroom berichten. Volgens Langeslag lezen mensen zelden iets tot het einde, zeker online. “We klikken maar wat rond. Dit werkt averechts, omdat we informatie zo niet goed opnemen.”

Daarom willen zij hooguit een paar artikelen per dag publiceren. Het moet overzichtelijk zijn. Verder proberen ze wetenschappelijke standaards aan te houden. Als er een studie of rapport wordt aangehaald in een mediabericht, kijken ze altijd naar de primaire bron. Ook geven ze tegenargumenten als ze positief zijn over een bepaalde theorie. “Als je echt objectief wilt zijn, moet je zo te werk gaan. En dat is wat de meeste journalisten niet doen”, vertelt Langeslag.

Daar is niet iedereen het mee eens. Sommige mensen zeggen dat jullie activistisch zijn. Hoe vind je dat?
“Alle journalistiek is subjectief. Je achtergrond heeft invloed op hoe je waarneemt, op wat je in je geheugen opslaat en op wat je vervolgens opschrijft. Ik vind het een gevaar voor de democratie om te beweren dat journalistiek wel objectief is, want mensen hebben dan onrealistische verwachtingen. Ik heb hier een opiniestuk over geschreven voor onze site.”

Het verwijt van activisme krijgen jullie toch vooral omdat jullie over oplossingen schrijven? Het is een discussie die ook in Nederland speelt.
“Journalisten vinden de waakhondfunctie belangrijk. Als je als waakhond werkt, dan hecht je toch bepaalde waarde aan iets? Hoe kun je anders beslissen of iets een schandaal is? Natuurlijk zijn er wetboeken, maar het wordt al snel onduidelijk omdat mensen de mazen van de wet opzoeken. Het lijkt een interne strijd te zijn van journalisten.”

Jullie schrijven vaker kritische stukken over de journalistiek. Na de aanslag in Münster, jouw woonplaats, kroop je collega Maren Urner in de pen. Wat wilde ze kwijt?
Maren wilde de samenleving stimuleren om over psychische gezondheid te praten. Dit aspect wordt vaak onderschat. Journalisten verbinden een aanslag het liefst aan een gelovig, ideologisch motief. Als dit er niet is, is het niet zo interessant meer. Terwijl openlijk praten over psychologisch welzijn, de kans op zulke geweldsincidenten verkleint. En dan maakt het niet uit of de potentiële dader een Duitser of een vluchteling is, of een christen of moslim.”

Het stuk is veel gelezen. Wat was de impact?
Helaas heeft het niet zoveel impact gehad. De actie #MeTwo had dat wel. Samen met journalist Ali Can hebben we de hashtag in het leven geroepen, om aandacht te vragen voor alledaags racisme. Media hebben het opgepikt, veel deelstaatministers Integratie hebben met ons en Ali gepraat, en ook op nationaal niveau heeft de politiek gereageerd, zelfs president Steinmeier.  

Je zei net dat journalisten waarde hechten aan de waakhondfunctie. Jullie schrijven vooral over wereldwijde ontwikkelingen, laten nieuwe perspectieven zien en schrijven over mogelijke oplossingen. Wat is hiervan het voordeel?
“Mijn grootste wens is om mensen te laten nadenken, en om het debat te stimuleren. Daarnaast besteden we aandacht aan structurele problemen. Dat maakt ons anders. Vaak krijgt een persoon of onderneming opeens veel media-aandacht als er iets aan de hand is, terwijl sommige problemen veel langer bekend zijn. De manier waarop het wordt opgelost lijkt bovendien te simpel. Er is een schuldige gevonden, er volgen sancties en dat is het. Onderliggende oorzaken worden niet voldoende belicht.”

Perspective Daily doet dat dus wel. Heb je een voorbeeld?
“Het komt voor dat onderwijsmateriaal wordt gesponsord door grote ondernemingen. Hier hebben we over geschreven. In ons artikel ligt de focus op leraren. Waarom gaan ze erop in? Wat zijn achterliggende structurele problemen? Tijdtekort, onderfinanciering van scholen en onwetendheid spelen een rol.”

Heb je hierbij nog een schandaal ontdekt?
“Een klein schandaal; een liedje voor een feestdag ging over een supermarktketen. Ik snap trouwens niet dat journalisten vaak zeggen dat ze de vierde macht in de staat zijn. De meeste berichten hebben hier helemaal niks mee te maken. Ongelukje hier, ruzietje daar. Dat is niet erg, maar doe dan niet alsof je meer doet. We zouden zelf wel wat meer een controlerende functie willen hebben trouwens, maar hier is meer geld en tijd voor nodig.

Wat voor plannen hebben jullie verder voor de toekomst?
“We publiceren momenteel één artikel per dag, en het is onze wens om dit uit te breiden naar drie of vier. Daarnaast willen we meer interactie met het publiek, en meer diversiteit in het team. In Duitsland is de generatiekloof groot; journalisten van 50plus zijn conservatiever dan in Nederland. Maar ik hoop dat zij erbij komen als we de fase van startup voorbij zijn. We zijn momenteel op zoek naar investeerders.”

FacebookTwitterLinkedInEmail