Een duik in de academische wereld: wat als het Jeugdjournaal constructiever gaat werken?

Nederlandse onderzoeksters hebben in samenwerking met het Jeugdjournaal een interessant experiment uitgevoerd. Ze vroegen zich af: Wat doet het met een kind als het nieuws constructiever wordt gebracht?

Nieuws is belangrijk voor kids. Hoe eerder ze ermee in aanraking komen, hoe groter de kans dat ze het als volwassenen blijven volgen. Daarnaast worden ze door het kijken van nieuws gestimuleerd om anderen te helpen, vertelt communicatiewetenschapper Mariska Kleemans van de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Toch zijn er volgens haar nadelen: “Nieuws roept negatieve gevoelens op,  het kan ongewenst gedrag versterken en kinderen kunnen angstig worden.”

Onze jonge mediagebruikers weten echter ze willen. Kinderen zijn volgens Kleemans geïnteresseerd in nieuws en willen serieus genomen worden als burger, maar ze willen niet dat het nieuws té eng is. Dit blijkt onder andere uit een grootschalig onderzoek dat is uitgevoerd in Israël.


Mariska Kleemans
 (rechts op de foto) is assistent professor aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In haar onderzoeken focust ze op kinderen en media. Ze wil onder andere weten hoe journalisten kinderen meer kunnen betrekken en inspireren, en hoe negatief nieuws het beste kan worden gebracht.
Roos Dohmen en Luise F. Schlindwein deden de master Behavioural Science aan de Radboud Universiteit. Inmiddels werken ze beide als gedragspsycholoog bij Happiness Lab.

Daarom wilde de onderzoekster weten of de negatieve effecten van nieuws verminderen als tv-items constructieve elementen bevatten. Het staat in het artikel Preadolescents’ Emotional and Prosocial Responses to Negative TV News, dat ze schreef met Roos Dohmen en Luise F. Schlindwein als onderdeel van hun researchmaster Behavioural Science, in samenwerking met het Jeugdjournaal.

300 kinderen
Meer dan 300 kinderen van 9 t/m 13 jaar deden met hun klasgenoten mee aan het experiment. De onderzoeksters richten zich op twee aspecten van #Cojo: oplossingsgerichte informatie en positieve emoties. Omdat kinderen vaak nieuws op school kijken, werd ook onderzocht wat het effect is van een groepsgesprek over het nieuws.

Ze  kozen voor video’s over een tsunami in Japan in 2011. Het Jeugdjournaal had veel beeldmateriaal van de natuurramp, en de kinderen die deelnamen kunnen de gebeurtenis niet levendig herinneren, omdat het een aantal jaar geleden gebeurd is.

Samen met de redactie maakten de onderzoeksters een korte uitzending bestaande uit vooral constructieve video’s. Ook werd er een uitzending gemaakt met video’s zonder constructieve elementen. Al het gebruikte materiaal was al eens eerder uitgezonden.

De kinderen werden  onderverdeeld in vier groepen. De ene groep bekeek de constructieve variant en nam deel aan een groepsgesprek met 3 tot 4 kinderen, de andere groep bekeek alleen de constructieve versie zonder groepsgesprek. De groepen die de niet-constructieve variant bekeken, deden dit ook met of zonder groepsgesprek na afloop.


Minder negatieve emoties
Een van de belangrijkste verwachtingen kwam uit: de kinderen die de constructieve variant bekeken, hadden minder last van negatieve emoties. Er was wel sprake van een afname van positieve emoties – het nieuws ging tenslotte over een tsunami – maar de afname was minder groot dan bij de kinderen die de niet-constructieve video bekeken.

Kleemans ziet hetzelfde patroon in de andere studies naar het effect van constructieve journalistiek op kinderen. “Wat voor nieuwsonderwerp we ook kiezen, we zien een sterk effect op de gevoelens. Dit geldt voor video’s, maar ook voor artikelen.”

Het blijkt verder dat het groepsgesprek een positieve bijdrage heeft op kinderen die de niet-constructieve video’s bekeken. Zij hadden meer positieve en minder negatieve emoties dan kinderen die dezelfde video’s bekeken maar niet deelnamen aan het groepsgesprek. “Ik denk dat ergens over praten de kinderen helpt om zich beter te voelen, vooral als ze zich niet zo goed voelden”, licht Kleemans toe.

Bij de kinderen die de constructieve video’s bekeken, leidde het groepsgesprek echter niet tot een verdere toename van positieve gevoelens en een verdere afname van negatieve gevoelens.  De constructieve video’s hadden waarschijnlijk  al het maximale effect bereikt.

Dat het groepsgesprek wel helpt bij de kinderen die de niet-constructieve variant bekeken, is volgens Kleemans bruikbaar. “Journalisten en docenten zouden een groepsgesprek kunnen stimuleren. Iets wat het Jeugdjournaal en Kidsweek overigens al doen door te eindigen met een stelling. Ook kunnen kinderen onder nieuwsberichten reageren op de app van het Jeugdjournaal.” De communicatiewetenschapper onderzoekt momenteel wat voor effect dit laatste heeft.

Prosociale intenties
De onderzoeksters wilden ook weten wat constructief nieuws en het groepsgesprek doet met de prosociale intenties. De kinderen konden op een vierpuntenschaal aangeven of ze bijvoorbeeld geld willen geven aan een hulporganisatie om Japanners te helpen, en of ze een campagne willen starten om geld in te zamelen. 

Ze verwachtten dat kinderen die de constructieve uitzending bekeken, meer prosociale intenties hebben in vergelijking met de groep die de niet-constructieve uitzending bekeek. Er bleek geen groot verschil te zijn. Wel bleek dat de constructieve uitzending in combinatie met het groepsgesprek, de prosociale intenties vergrootte. Dit was niet het geval bij de groep die de niet-constructieve uitzending bekeek en niet deelnam aan het groepsgesprek.

Om de prosociale intenties te vergroten, lijkt constructief nieuws en een groepsgesprek met leeftijdsgenoten dus van belang. Toch zou het kunnen dat constructief nieuws zonder discussie na afloop, hetzelfde effect heeft. “We hebben bestaande vragenlijsten gebruikt, en deze zijn eigenlijk nooit op kinderen afgestemd. Vragen of je geld wilt doneren kun je aan een volwassene vragen met salaris en bankrekening, maar kinderen hebben hooguit een klein beetje zakgeld. Dat zou deze uitkomst ook kunnen verklaren. Het is belangrijk om hier meer onderzoek naar te doen.”

Andere nieuwsonderwerpen?
De onderzoeksters wijzen ze erop dat het onderzoek naar Cojo in de kinderschoenen staat, en dat er bijvoorbeeld meer onderzoek nodig is om te begrijpen waarom en hoe constructieve berichten de emotionele reacties beïnvloeden. Ook adviseren ze om onderzoek te doen naar andere nieuwsonderwerpen, waaronder gebeurtenissen die dichterbij huis plaatsvinden. Maar de resultaten tot nu toe bevestigen dat Cojo belangrijk, óók voor onze toekomstige volwassenen.

FacebookTwitterLinkedInEmail