Journalisten op de bres voor verantwoordelijke journalistiek

Kinderen voor Kinderen zong het al: “Als ik de baas zou zijn van het journaal. Dan werd meteen het nieuws een heel stuk positiever.” Maar als je nu het nieuws aanzet, domineren de rampen. Tijd om dit te veranderen, meent een groep journalisten die deze week in een manifest voor ‘verantwoordelijke journalistiek’ pleiten.

“Wie hoorde ooit dat wereldwijd meer dan negen op de tien kinderen naar school gaan? Wie weet dat er in Afrika geen grote oorlogen meer woeden?”

In de krant, of op tv, zul je dat niet zo tegen komen. En dat is een probleem, meent journalist Marianne Lamers, een van de journalisten die deze week – de Week van de Vooruitgang – met een manifest voor ‘verantwoordelijke journalistiek’op de proppen kwam. Behalve haar naam en die van opsteller Ralf Bodelier ondertekenden prominente journalisten als Felix Meurders en Charles Groenhuijsen het manifest.

Volgens de opstellers en ondertekenaars is het belangrijk dat media “het hele verhaal vertellen” en daarom ook schrijven over positieve ontwikkelingen. Dus niet alleen aandacht besteden aan de uitslaande ebola-epidemie in Sierra-Leone, maar ook aan de met succes bestreden ebola-uitbraak in Congo.

Dat alles klinkt ons als platform voor constructieve journalistiek als muziek in de oren; reden genoeg om Lamers eens op te bellen voor een korte toelichting.

Het hele verhaal vertellen: waarom gebeurt dat nu niet volgens jou?
“Journalisten besteden aandacht aan incidenten en uitzonderingen, en niet aan de tendens van de afgelopen jaren. Daardoor ontstaat een vertekend beeld van de werkelijkheid. Een voorbeeld is een nieuwsbericht dat vorig jaar rondging in de Nederlandse media. Op kranten en sites stond dat 385 miljoen kinderen honger hebben. Dat klopt, maar ze vermelden niet dat de armoede sinds 1990 is gehalveerd terwijl dat ook in het rapport stond. Het is dus maar net waar je de focus op legt.”

En hoe zou jij dat dan beter doen?
“Het is belangrijk om problemen te melden, mits je óók laat zien dat er veel vooruitgang is geboekt. Bijvoorbeeld door te benoemen wat er afgelopen 10, 20 of 30 jaar is veranderd. Het is een langzame ontwikkeling en het zijn taaie cijfers, maat het is net zo belangrijk.”

Zitten mediagebruikers daar wel op te wachten?
“Ja, het blijkt dat mensen passief en moedeloos worden van nieuws. Mensen verliezen de hoop, moed en wil om te werken aan oplossingen. Er zijn bovendien steeds meer burgers die geen nieuws meer kijken; ik zie dat ook in mijn omgeving. Dat is jammer, want het nieuws hoeft dus niet zo somber te zijn.”

Journalisten staan bekend als zuur en cynisch. Zien ze jullie manifest wel zitten?
“Aan het aantal reacties, kunnen we zien dat het onderwerp leeft. Sommigen zijn blij met ons initiatief. Nikki Sterkenburg en Jan Kees Emmer zijn bijvoorbeeld kritisch. Het is niet ons doel om iedere journalist te overtuigen; we willen ook een discussie uitlokken.

Jullie manifest verschijnt in de Week van de Vooruitgang. Gebeurt er nog meer deze week?
“We gaan op bezoek bij de hoofdredactie van de Volkskrant, worden geïnterviewd in het Limburgse radioprogramma De Stemming en geven een college op de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Daarnaast vragen we mediagebruikers om zelf een nieuwsvideo te maken over wat allemaal wél lukt. Deze kunnen ze op Facebook delen met de tag #Baasvanhetjournaal. Op onze website en facebookpagina staat meer informatie over onze plannen.

Meer goed nieuws leest u op de website World’s Best News die Ralf Bodelier in het leven heeft geroepen.

 

 

 

FacebookTwitterLinkedInEmail