Constructief maken

De opleiding Journalistiek van Windesheim heeft een heel mooi lijstje waarop staat wat constructieve journalistiek is. Maar hoe werkt het in de praktijk voor studenten?


Onderuitgezakt zit ik op mijn stoel. Mijn hoofd leunt op mijn vuist. Ik luister naar de pitch van een redactiegenoot. ,,Scheveningen Radio verdween in 1999,” vang ik op. Maar het verhaal dringt niet echt door. Zeven anderen zitten er net zo bij. Na een lange dag vergaderen staren we als zombies naar de lege koffiebekertjes die op de tafel voor ons staan.

,,Hoe ga je jouw verhaal constructief maken?” vraag ik, in een poging nog iets bij te dragen. Het blijft even stil. ,,Daar heb ik wel ideeën over, maar we kunnen er nog even voor gaan zitten om het concreter te maken.”

Het is halverwege september. Het collegejaar is pas enkele weken oud. Samen met acht medestudenten vorm ik de redactie van Levenswerken. Voor een vierdejaars vak bouwen we aan een interactieve website met het thema beroepsidentiteit.

Binnen Levenswerken ben ik aangesteld om de constructieve lijn in verhalen in de gaten te houden. Maar misschien wil ik te snel. Misschien is het te vroeg om bij de ideevorming al vol in te zetten op constructieve elementen. Constructiviteit moet geen doel zijn, maar een middel.

,,In het begin kwam constructiviteit er een beetje bij kijken,” beaamt eindredacteur Bram van Kolfschooten, wanneer hij een maand later terugblikt. ,,We zagen het als een verplichting. Als je er langer over nadenkt is het een mooi handvat, een mooi haakje om je verhaal aan op te hangen. Maar je moet het niet gaan forceren. Dan eindig je alsnog op een dood spoor.”

Het is moeilijk om alle facetten van constructieve journalistiek toe te passen op het studentenproject. Doordat er tijdsbeperkingen zijn is het bijvoorbeeld lastig om co-creatie met het publiek te bewerkstelligen. Levenswerken richt zich daarom vooral op oplossings- en toekomstgerichte producties. ‘Hoe ziet de beroepsidentiteit van de toekomst er uit?’ is de vraag die op de site uiteindelijk wordt beantwoord

,,Doordat wij werken met een centrale vraag die al gericht is op de toekomst, is het makkelijker om constructieve elementen aan te brengen in producties,” zegt Bram. ,,En wanneer je een positieve vraag stelt ben je al een heel eind op weg. Daardoor ga je niet cynisch tegen een onderwerp aankijken.”

Omdenken

Redactielid Fleur van Luijk is het met hem eens. ,,Maar constructief zijn betekent niet dat je niet kritisch bent. Ik zie het meer als omdenken. Het dwingt om vanuit een ander perspectief te denken. En als je daar eenmaal in zit, dan gaat het vanzelf.”

,,Maar constructief zijn betekent niet dat je niet kritisch bent. Ik zie het meer als omdenken. Het dwingt om vanuit een ander perspectief te denken. En als je daar eenmaal in zit, dan gaat het vanzelf.”

Samen met Fleur denk ik verder na over Scheveningen Radio. De iconische scheepszender verdween door de komst van modernere communicatiemiddelen. Toch voelen oud-medewerkers zich nog altijd verbonden met de zender. Het zijn geen slachtoffers. Het zijn mensen die als voorbeeld kunnen dienen voor mensen die nu hun baan verliezen door automatisering.

Cathrine Gyldensted werkt op Windesheim als Director of Constructive Journalism en begeleidt ons in de zoektocht naar constructieve verhaallijnen. Ze is blij verrast als we onze uitgewerkte ideeën aan haar presenteren. ,,Het is heel mooi om te zien dat de studenten al zo ver zijn. Constructiviteit leent zich niet voor elk verhaal, maar ik zie dat studenten er echt mee bezig zijn.”

gyldensted_college_web-8
Foto: Jaap Schuurman

Wat op die septembermiddag nog een leeg begrip was, heeft zich in enkele weken tijd ontwikkeld tot een nuttig instrument. Het stelletje zombies van destijds ging op een andere manier denken. En dat leverde, soms onbewust, nieuwe en frisse ideeën op voor verhalen.

FacebookTwitterLinkedInEmail